به گزارش اکوایران، قاچاق سوخت سالهاست که به یکی از چالشهای جدی اقتصاد ایران تبدیل شده است. اختلاف قیمت سوخت در داخل کشور با کشورهای همسایه، نبود نظارتهای هوشمند بر زنجیره توزیع و مصرف، و ضعف سامانههای دادهای، زمینه را برای شکلگیری شبکههای گسترده قاچاق فراهم کرده است.
برآوردها نشان میدهد حجم عظیمی از فرآوردههای نفتی از مسیرهای رسمی و غیررسمی از کشور خارج میشود؛ پدیدهای که علاوه بر خسارت اقتصادی و فشار بر بودجه دولت، پیامدهای اجتماعی و امنیتی قابلتوجهی نیز در مناطق مرزی ایجاد کرده است.
ضرورت هوشمندسازی زنجیره سوخت
محمدصادق عظیمیفر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، با اشاره به شدت بالای مصرف انرژی در ایران، تأکید کرد راهکار اصلی مقابله با قاچاق سوخت، استقرار حکمرانی دادهمحور و هوشمندسازی زنجیره تولید تا مصرف است.
او در نخستین همایش ملی پیشگیری و مقابله با قاچاق فرآوردههای نفتی با اشاره به اینکه شدت مصرف انرژی در ایران سه برابر میانگین جهانی است، گفت: بخش مهمی از مصرف انرژی غیرعادی در کشور ناشی از قاچاق سوخت است. برآوردها نشان میدهد قاچاق فرآوردههای نفتی به حدود ۲۰ میلیون لیتر در روز رسیده و همین موضوع ایران را در برخی دورهها به واردکننده سوخت تبدیل کرده است.
این درحالی است که سردار حسین رحیمی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا در همین همایش رقم قاچاق سوخت را حدود ۲۱ میلیون لیتر در روز اعلام کرده است.
امکان کاهش تبدیل ایران از واردکننده به صادرکننده نفتگاز
این مقام مسئول بخش عمده قاچاق را مربوط به مرحله مصرف دانست و گفت: نبود الگوی مصرف و ضعف نظارت، زمینه تجمیع سوخت قاچاق را فراهم کرده است. او تأکید کرد باید با ابزارهای نوین و سامانههای یکپارچه، جریان تولید و توزیع و مصرف رصد شود.
عظیمیفر همچنین به همکاری شرکت پالایش و پخش و فراجا در یک سال گذشته اشاره کرد که طی آن با تقاطعگیری دادهها، ۶۰۰ هزار کارت سوخت غیرمجاز و حجم زیادی بارنامه صوری شناسایی و مسدود شده است.
این اقدامات به گفته او باعث کاهش روزانه ۴ میلیون لیتر مصرف نفتگاز شده که ارزشی معادل حدود یک میلیارد دلار در سال دارد.
عظیمیفر تأکید کرد در صورت استمرار نظارت هوشمند و همکاری دستگاههای اجرایی و قضایی، امکان کاهش ۱۰ میلیون لیتری مصرف روزانه نفتگاز و تبدیل ایران از واردکننده به صادرکننده این فرآورده وجود دارد.
