به گزارش اکو ایران به نقل از ایرنا، طلا پس از سالی تاریخی که بیش از ۵۰ بار به رکوردهای جدید دست یافت و بازدهی بیش از ۶۰ درصدی را ثبت کرد، حالا برای سال ۲۰۲۶ مسیری را در پیش گرفته که به چشمانداز اقتصادی جهانی که به شدت دچار شکاف شده، وابسته است. عملکرد چشمگیر این فلز گرانبها در سال ۲۰۲۵ تحت تاثیر عواملی همچون ابهامات شدید ژئوپلیتیکی و اقتصادی، تضعیف دلار آمریکا و شتاب قوی سرمایهگذاری بود.
هماکنون تحلیلگران روی این موضوع تمرکز کردهاند که آیا مخاطرات ژئواکونومیک پایدار همچنان قیمتها را بالا خواهد برد یا تغییر ناگهانی در سیاستها و رشد اقتصادی میتواند به اصلاح قابل توجه قیمتها منجر شود.
افزایش بهای طلا در سال ۲۰۲۵ که چهارمین بازدهی سالانه قدرتمند این فلز گرانبها از سال ۱۹۷۱ تاکنون محسوب میشود، در دو محرک کلان اصلی ریشه داشت: فضای جهانی پرریسک و فوقالعاده پرتنش و ضعف دلار آمریکا به همراه کاهش اندک نرخ بهره. این شرایط باعث شد تا سرمایهگذاران و بانکهای مرکزی به دنبال تنوعبخشی گسترده و سرمایهای امن باشند؛ بهویژه که بازدهی اوراق قرضه ضعیف بود و نگرانیهایی درباره حباب در بازارهای سهام وجود داشت.
محرکهای صعود رکوردشکن طلا
طبق الگوی تخصیص بازدهی طلا (GRAM) مورد استفاده شورای جهانی طلا، فضای پرریسک به طور تقریبی ۱۲ درصد از بازدهی سالانه طلا را تشکیل داد که به طور عمده از مخاطرات ژئوپلیتیکی ناشی میشد. کاهش هزینه فرصت به دلیل تضعیف دلار و نرخ بهره پایینتر نیز حدود ۱۰ درصد دیگر به این بازدهی اضافه کرد.
تاثیر ترکیب سیاست و ابهامات در سطح کلان در شرایط فعلی نوسانات سیاسی که بار دیگر در آمریکا برخاسته، به طور مشخص تاثیر گذار بوده است. تاثیر ترکیبی مخاطرات ژئوپلیتیکی بالا و تضعیف دلار به طور تقریبی ۱۶ درصد از عملکرد طلا را تشکیل میدهد.
شورای جهانی طلا میگوید که «سهم چهار عامل اصلی محرک طلا در سال جاری بهطور غیرمعمولی متعادل بوده است؛ نشانهای از بازاری که به جای یک کاتالیزور واحد، تحت تاثیر نیروهای متنوع قرار گرفته است. با این حال، شتاب نقش بزرگتری را نسبت به سالهای گذشته ایفا کرده که نشاندهنده علاقه گسترده سرمایهگذاران به روند صعودی قدرتمند طلا بوده است.
سه سناریو در توضیح چشمانداز ۲۰۲۶
گرچه قیمت فعلی طلا تا حد زیادی با اجماع اقتصاد کلان؛ رشد باثبات، کاهش جزئی نرخ بهره و عملکرد محدود در یک بازه، همخوانی دارد، تجربه پارسال نشان میدهد که اقتصاد کلان به ندرت از مسیرهای قابل پیشبینی پیروی میکند. تحلیلگران سه سناریوی متمایز را برای سال ۲۰۲۶ ترسیم کردهاند که هر کدام پیامدی کاملا متفاوت برای قیمت طلا در بر خواهند داشت:
۱. لغزش ملایم: رشد متوسط
این سناریو عبارتند از کُند شدن جزئی اقتصاد آمریکا به دلیل نگرانی از کاهش شتاب رشد، به ویژه اگر حاشیه سود شرکتها کاهش یابد یا انتظارات از هوش مصنوعی تعدیل شده و بازار سهام را تحتالشعاع قرار دهد. تضعیف بازار کار آمریکا، فعالیت مصرفکننده را تضعیف و در نتیجه بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) را وادار به کاهش نرخ بهره بیش از حد انتظار میکند.
تأثیر این سناریو بر طلا: نرخ بهره پایینتر، دلار ضعیفتر که هر دو همچنان در سطوح نسبتا بالایی قرار دارند، و افزایش ریسکگریزی، تاثیر حمایتی خواهد داشت. تحلیلگران پیشبینی میکنند که در این شرایط طلا در سال ۲۰۲۶ بین پنج تا ۱۵ درصد رشد کند. این رشد، پس از عملکرد سال ۲۰۲۵ فلز زرد، چشمگیر خواهد بود و احتمالا با ادامه خریدهای راهبردی بانکهای مرکزی و ورود سرمایهگذاران جدید از بازارهایی مانند چین و هند تقویت میشود.
۲. حلقه سرنوشت: صعود قوی (سناریوی صعودی)
این جدیترین سناریوی صعودی است منوط به اینکه اقتصاد جهانی به رکود عمیقتر و هماهنگتر ناشی از تشدید مخاطرات ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیک وارد شود. جنگهای حل و فصلنشده یا نقاط بحرانی جدید میتواند اعتماد را نابود کند، کسبوکارها سرمایهگذاری را کاهش دهند و خانوارها هزینههای خود را کم کنند و یک «حلقه سرنوشت» ایجاد شود که خو عامل تقویت و تشدید خود خواهد بود.
تاثیر بر طلا: فرار گسترده به سمت داراییهای امن، همراه با افت شدید بازدهی اوراق و اضافه شدن پریمیوم (اضافه بها) ناشی از اضطراب ژئوپلیتیکی، بادهای موافق بسیار قدرتمندی را برای طلا ایجاد میکند. در این سناریو طلا در سال ۲۰۲۶ میتواند ۱۵ تا ۳۰ درصد رشد کند. تقاضای سرمایهگذاری به ویژه از طریق صندوقهای قابل معامله طلا محرک اصلی خواهند بود. با وجود ورودهای سنگین تا اینجای کار، موجودی این صندوقها همچنان کمتر از نصف سطوح مشاهدهشده در چرخههای صعودی قبلی است که در نتیجه فضای زیادی را برای رشد در اختیار آن قرار میدهد.
۳. بازگشت تورمزا: عقبنشینی نزولی
در سناریوی نزولی، موفقیت سیاستهای دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا در ایجاد رشد قویتر از انتظار از طریق حمایت مالی گسترده قدرت را به دست میگیرد. اگر این تورمزایی فعالیت را دوباره بالا ببرد و رشد جهانی را تقویت کند، فشارهای تورمی میتواند فدرال رزرو را وادار به نگه داشتن یا حتی افزایش نرخ بهره در ۲۰۲۶ کند.
تاثیر بر طلا: شاخصهای این سناریو و محیط عبارتند از بازدهی بلندمدت رو به افزایش اوراق، دلار قویتر و چرخش گسترده به سمت ریسکپذیری که هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا میبرد. این موضوع تمایل سرمایهگذاران را به شدت کاهش میدهد و میتواند باعث اصلاح پنج تا ۲۰ درصدی قیمت فلز زرد شود. خروج مداوم از صندوقهای طلا این سناریو را به چالشبرانگیزترین شرایط برای این فلز گرانبها تبدیل خواهد کرد.
بانکهای مرکزی و بازیافت
فراتر از این سناریوهای مرتبط با اقتصاد کلان، دو مولفه بهعنوان برگ برنده غیرمنتظره باقی میمانند: تقاضای بانکهای مرکزی و جریان بازیافت.
تقاضای بانکهای مرکزی: خریدهای بخش رسمی همچنان قوی بوده است و حمایت ساختاری محکمی وجود دارد، بهویژه با توجه به اینکه ذخایر طلای کشورهای در حال توسعه که منبع اصلی تقاضا محسوب میشوند، همچنان بسیار کمتر از کشورهای توسعهیافته است. تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی میتواند خرید این بازارهای نوظهور را به شدت افزایش دهد. در سوی مقابل، کاهش قابل توجه خریدها به سطوح پیش از دوران همهگیری کووید-۱۹، میتواند در مسیر صعود طلا مانعتراشی کند.
جریان بازیافت: بازیافت طلا تاکنون محدود بوده و دلیل آن هم تا حدی به دلیل استفاده روزافزون از طلا بهعنوان وثیقه وام، بهویژه در هند که امسال بیش از ۲۰۰ تن در قالب جواهر به طور رسمی وثیقه شده، بوده است. اگر بازیافت پایین بماند، از قیمت حمایت میکند. با این حال، رکود اقتصادی شدید در هند میتواند باعث فروش اجباری این وثیقهها شود که متعاقبا به افزایش عرضه ثانویه و تحت فشار قرار گرفتن قیمت منجر شود.
در پایان و به طور کلی میتوان گفت که توانایی طلا در تنوعبخشی و محافظت در برابر ریسک نزولی همچنان مهمترین ویژگی آن در جهانی به شدت غیرقابل پیشبینی است.
