به گزارش اقتصادآنلاین، رسیدن نخستین محموله خارجی به مرز خسروی، فقط یک خبر گمرکی ساده نیست؛ این اتفاق میتواند نشانه آغاز فاز تازهای از توسعه ترانزیت ایران، فعالسازی مسیرهای جایگزین تجاری و تقویت کریدورهای غربی کشور باشد.
در شرایطی که تجارت منطقهای و حملونقل بینالمللی بیش از هر زمان دیگری به مسیرهای امن، متنوع و کمهزینه نیاز دارد، فعال شدن مرز خسروی بهعنوان یک گذرگاه مهم، میتواند جایگاه ایران را در ترانزیت منطقه، تجارت با عراق و اتصال مسیرهای زمینی به شبکه ریلی و جادهای تقویت کند.
مسیر جدید تجارت ایران از خسروی چگونه کلید خورد؟
ماجرا از آنجا شروع شد که نخستین ترانزیت محموله خارجی از گمرک خسروی انجام شد؛ رخدادی که از نگاه مسئولان گمرکی، صرفاً عبور یک محموله نیست، بلکه شروع یک عملیات تازه برای توسعه ترانزیت در غرب کشور بهشمار میرود.
در این چارچوب، مرز خسروی در کنار مرزهای مهمی مثل پرویزخان، شلمچه و جذابه بهعنوان یکی از گذرگاههای مهم تجاری و ترانزیتی ایران مطرح شده است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بخشی از مسیرهای سنتی حملونقل، بهویژه در بخش دریایی، با محدودیت یا کندی مواجه میشوند و کشور نیاز دارد از ظرفیت مرزهای زمینی، شبکه جادهای و حملونقل ترکیبی بیشتر استفاده کند.
بر اساس این رویکرد، ترانزیت خودرو از مرز خسروی به مقصد منطقه آزاد انزلی انجام شده تا نشان داده شود شبکه تجاری و ترانزیتی ایران فقط به بنادر جنوبی وابسته نیست و میتوان از مسیرهای جایگزین برای حفظ جریان تجارت و تأمین کالا استفاده کرد.
فعالسازی مرز خسروی
بر اساس گزارشی که تسنیم از اظهارات چنگیز قناری، مدیرکل دفتر ترانزیت گمرک ایران، منتشر کرده، فعالسازی ترانزیت از مرز خسروی بخشی از راهبرد تنوعبخشی به مسیرهای تجاری کشور است.
بهگفته وی، این اقدام را نباید صرفاً ترانزیت یک محموله دانست، بلکه باید آن را آغازی برای توسعه ترانزیت غرب کشور ارزیابی کرد. قناری تأکید کرده ایران علاوه بر دسترسی به آبهای آزاد، از ظرفیت مرزهای گسترده زمینی با عراق برخوردار است و همین مزیت میتواند در افزایش تابآوری شبکه حملونقل کشور نقش جدی ایفا کند.
تسنیم همچنین به نقل از مدیرکل دفتر ترانزیت گمرک ایران آورده است که در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت، استفاده از تمامی ظرفیتهای جغرافیایی، جادهای و ریلی برای تأمین کالا و حفظ جایگاه ایران در ترانزیت منطقه ضروری است.
به گفته او، هر زمان در بخشی از کشور محدودیت ایجاد شود، باید مسیرهای جایگزین به سرعت فعال شوند تا زنجیره تأمین کالا بدون وقفه ادامه پیدا کند.
چرا مرز خسروی برای تجارت و ترانزیت ایران مهم شد؟
فعال شدن مرز خسروی از چند جهت برای اقتصاد ایران اهمیت دارد. نخست اینکه این مرز میتواند به افزایش انعطافپذیری تجارت خارجی ایران کمک کند.
دوم اینکه استفاده بیشتر از این مسیر، ظرفیتهای اقتصادی استان کرمانشاه و مناطق مرزی را فعالتر میکند. سوم اینکه این گذرگاه میتواند در کنار سایر مرزهای غربی، بخشی از فشار وارد بر برخی مسیرهای دیگر را کاهش دهد.
از سوی دیگر، مسئولان گمرکی تأکید دارند که زیرساختهای مرز خسروی از قبل وجود داشته و اکنون با توجه به شرایط جدید، این ظرفیت بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
همچنین تمام تشریفات گمرکی در این مرز بهصورت الکترونیکی و از طریق سامانه جامع امور گمرکی انجام میشود و از نظر زیرساختهای نرمافزاری و ارتباطی، مانعی برای اجرای عملیات ترانزیت وجود ندارد.
اتصال جاده، ریل و مرز؛ مزیت تازه کریدور غربی ایران
یکی از نکات مهم در توسعه ترانزیت از خسروی، امکان استفاده از حملونقل ترکیبی است. طبق اعلام گمرک، علاوه بر حملونقل جادهای، امکان اتصال شبکه جادهای به مسیر ریلی کرمانشاه نیز فراهم شده تا از همه ظرفیتهای موجود برای توسعه ترانزیت استفاده شود.
این موضوع میتواند در آینده به کاهش هزینههای حمل، کوتاهتر شدن زمان جابهجایی کالا و افزایش جذابیت ایران برای صاحبان بار و شرکتهای حملونقل بینالمللی منجر شود. همچنین اگر هماهنگیهای ایران و عراق در این زمینه تقویت شود، مرز خسروی میتواند به یکی از مسیرهای مهم تجارت منطقهای و ترانزیت بینالمللی تبدیل شود.
رسیدن محموله خارجی به خسروی را باید یک سیگنال مهم در حوزه تجارت، ترانزیت و سیاست تنوعبخشی به مسیرهای حملونقل ایران دانست. این اتفاق نشان میدهد که ایران بهدنبال آن است که در کنار مسیرهای سنتی، از ظرفیت مرزهای زمینی و کریدورهای جایگزین نیز برای حفظ جریان تجارت و تأمین کالا استفاده کند.
اگر توسعه ترانزیت از مرز خسروی با تقویت زیرساختها، هماهنگی بیشتر با عراق، تسهیل تشریفات گمرکی و اتصال مؤثرتر شبکه جادهای و ریلی همراه شود، این گذرگاه میتواند به یکی از نقاط کلیدی تجارت غرب کشور تبدیل شود.
در چنین شرایطی، خسروی فقط یک مرز فعال نخواهد بود، بلکه میتواند به بخشی از نقشه جدید تجارت ایران در منطقه تبدیل شود.
