اقتصاد آنلاین، آرمان هنرکار؛ ۲۲ آبان ماه سال گذشته بود که بورس کالا خبر داد انبار شمش نقره شرکت بورس کالای ایران آماده پذیرش کالای مشتریان است و معاملات نقره از همان زمان در این بورس شروع شد. مسلم اینکه هر طرحی موافقان و مخالفان خاص خود را دارد و انتشار گواهی سپرده نقره نیز از این قاعده مستثنا نبود. همان زمان بسیار میگفتند چرا نقره؟ مگر نقره بازار پرطرفداری دارد؟ و برخی معتقد بودند وقت گذاشتن برای ایجاد چنین ابزارهایی، صرفاً اتلاف منابع است و نهادهای مالی باید تمرکز خود را بر بازارهای «مفیدتر» بگذارند.
اما حالا، حدود یکسال از آغاز معاملات نقره در بورس کالا گذشته و آمارهای رسمی روایت دیگری را بازگو میکنند؛ روایتی که با واقعیتهای بازار همخوانی بیشتری دارد. ارزش مبادلات نقره در این مدت به حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده و مجموع نقره معاملهشده از مرز ۶۰ تن عبور کرده است.
آمارهایی که از عمقگیری بازار خبر میدهد
بررسی عملکرد بازار گواهی سپرده و قرارداد آتی شمش نقره نشان میدهد این ابزارها توانستهاند در مدتزمانی کوتاه، جای خود را در میان سرمایهگذاران باز کنند. تنها در بازار گواهی سپرده، ۴۶.۲ تن شمش نقره به ارزش ۶ هزار و ۶۵۸ میلیارد تومان معامله شده است؛ رقمی که از شکلگیری تقاضای واقعی و نه صرفاً هیجانی حکایت دارد.
در کنار آن، موجودی ۲۷.۱ تنی شمش نقره در خزانههای مورد تأیید بورس کالا، با ارزشی نزدیک به ۶ هزار و ۸۹۵ میلیارد تومان، پشتوانهای فیزیکی و قابل اتکا برای این بازار ایجاد کرده است؛ عاملی که نقش مهمی در افزایش اعتماد سرمایهگذاران ایفا میکند.
بازار آتی؛ تکمیلکننده زنجیره ابزارهای نقره
بازار قراردادهای آتی شمش نقره نیز در این یکسال عملکرد قابلتوجهی داشته است. انعقاد بیش از یک میلیون و ۳۶۷ هزار قرارداد به ارزش ۳ هزار و ۱۶۳ میلیارد تومان، معادل معامله ۱۳.۷ تن شمش نقره، نشان میدهد فعالان بازار از ابزارهای پوشش ریسک و معاملات حرفهای نیز استقبال کردهاند. ثبت ۸۰ هزار و ۶۱۳ موقعیت باز، معادل ۸۰۶ کیلوگرم نقره، گواه آن است که این بازار صرفاً محل معاملات کوتاهمدت نیست و بخشی از سرمایهگذاران، دیدگاه میانمدت و تحلیلی به نقره پیدا کردهاند.
نقره؛ تجربهای موفق برای تنوعبخشی به بازار سرمایه
مجموع این دادهها نشان میدهد ابزارهای مالی مبتنی بر نقره، نقشی فراتر از یک کالای جانبی ایفا کردهاند. افزایش شفافیت قیمت، ارتقای نقدشوندگی، تسهیل سرمایهگذاری خرد و تعمیق بازار فلزات گرانبها، از مهمترین دستاوردهای این تجربه یکساله است. این موفقیت میتواند الگویی عملی برای توسعه بازار سایر کالاها، بهویژه محصولاتی مانند مس کاتد باشد؛ کالاهایی که ظرفیت بالایی برای جذب سرمایه، کشف قیمت شفاف و اتصال بخش واقعی اقتصاد به بازار سرمایه دارند.
عمق بخشی با تنوع محقق شد
نقره در بورس کالا مسیری را طی کرده که نشان میدهد توسعه ابزارهای مالی، حتی در بازارهایی که در ابتدا با تردید مواجه میشوند، میتواند به خلق بازارهای عمیق و پایدار منجر شود. تجربه یکسالگی رینگ نقره، بیش از هر چیز این پیام را دارد که تعمیق بازار سرمایه، نه با تمرکز صرف بر ابزارهای سنتی، بلکه با تنوعبخشی هوشمندانه و مبتنی بر نیاز بازار محقق میشود.
