غزال زیاری: یکی از کنجکاویبرانگیزترین سوالها در حوزه هوانوردی این است که اگر سرعت هواپیما از سرعت چرخش زمین بیشتر شود، چه اتفاقی میافتد؟
اگر بخواهیم به این سوال پاسخ دهیم، قبل از هرچیز باید به بررسی مفهوم تفاوت ساعتها و تاریخ در پروازهای بین قارهای بپردازیم: همان پدیدهای که باعث میشود هنگام عبور از «خط بینالمللی تغییر تاریخ» گاهی زودتر یا دیرتر از زمان واقعی برسید و حتی احساس کنید به گذشته برگشتهاید.
اما باید این را درنظر داشته باشیم که این جابهجایی در زمان، واقعی نیست و تنها نتیجه سیستم تقویمی انسانهاست. اما وقتی پای نظریه فضا–زمان اینشتین وسط میآید، ماجرا هیجانانگیزتر میشود. طبق این نظریه، هر چه سرعت بیشتر باشد، زمان برای فرد کندتر میگذرد. به همین دلیل است که حتی یک ماه سفر با سرعت نور میتواند شما را دهها سال به آینده ببرد، بدون اینکه خودتان پیر شوید.
اما اگر یک هواپیما بتواند از چرخش زمین سبقت بگیرد، باید چقدر سریع باشد؟ برای آنکه بتوانیم به پاسخ این سوال برسیم، باید بدانیم که کره زمین در خط استوا با سرعت حدود ۱۶۶۹ کیلومتر بر ساعت میچرخد؛ رقمی که حتی جتهای تجاری نیز به آن نزدیک نمیشوند. بنابراین تنها هواپیماهای مافوق صوت نظامی—از جمله افسانهایترین آنها، SR-۷۱ Blackbird—قادرند بهصورت نظری به چنین سرعتی نزدیک شوند.
اما اوج داستان جایی است که پای کنکورد، تنها جت تجاری مافوق صوت جهان، به میان میآید؛ هواپیمایی که نهتنها از چرخش زمین سریعتر حرکت میکرد، بلکه در یک پرواز تاریخی توانست کسوف خورشید را ۷۴ دقیقه دنبال کند؛ کاری که روی زمین فقط چند دقیقه قابل مشاهده بود. با این حال، حتی سریعترین هواپیماها هم نمیتوانند یک دور کامل زمین را در کمتر از ۲۴ ساعت طی کنند و از جمله محدودیتهای اصلی می توان به محدودیت سوخت، قوانین پروازی و چالشهای فنی اشاره کرد که در حال حاضر مانع از تحقق چنین رؤیایی می شوند. هر چند که شاید آینده غافلگیریهایی داشته باشد؛ برای مطالعه ادامه این مقاله جذاب و هیجان انگیز اینجا کلیک کنید.
۲۲۷۲۲۷
