نهم مرداد ماه سال جاری، دیوان عدالت اداری رأیی به نفع کارگران صادر کرد. در این رأی، مزایای رفاهی کارگران از مالیات بر حقوق مستثنا شناخته شده است. اما سؤال اینجاست که با توجه به اینکه پیش از این نیز آرای مشابهی صادر شده، ملاک عمل برای کسر مالیات بر درآمد مزدبگیران چه معیارهایی است و سازمان امور مالیاتی چگونه باید عمل کند؟ بارها مشاهده شده که علیرغم صدور رأی از سوی دیوان، هنوز از کارگران مالیات کسر میشود.
چندی قبل آرمین خوشوقتی، کارشناس ارشد حقوق و روابط کار، در این رابطه با تاکید بر محوریت رای اخیر هیات عمومی دیوان عدالت اداری، میگوید: در خصوص معافیت های مالیاتی حقوق کارگران مشمول قانون کار، بارها هیات عمومی دیوان عدالت اداری رای صادر کرده و هر بار مزایای به تبع شاغل را از شمول مالیات خارج کرده است، اما متاسفانه سازمان امور مالیاتی با جابجا کردن نقطهها و گیومهها دائماً تلاش دارد از این بخش از حقوق کارگران زحمتکش مالیات کسر کند.
وی افزود: در دادنامه اخیر دیوان عدالت اداری که در نهم مردادماه امسال صادر شد، هیات عمومی دیوان مجدداً مزایای رفاهی و انگیزشی را از شمول کسر مالیات معاف کرده است. موضوع از این قرار است که طبق ماده ۸۳قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات بر درآمد کارکنان اعم از دولتی و غیردولتی، فقط مشمول حقوق است.
این کارشناس حقوقی بیان می کند: از آنجایی که ماده ۳۵ قانون کار مزد را «وجوه نقد و غیر نقد یا مجموع نقد و غیر نقد که در قبال انجام کار به کارگر پرداخت میشود» تعریف کرده و ماده ۳۶قانون کار نیز مزد ثابت را مزد شغل و مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل دانسته و طبق تبصره ۳این ماده قانونی، مزایای رفاهی و انگیزشی مثل کمک هزینه مسکن، بن خواربار، کمک عائلهمندی و پاداش تولید، جزو مزد ثابت و مزد مبنا محسوب نمیشوند، لذا برهمین اساس، پرداختهایی که تحت عنوان حق شاغل برای امور رفاهی و انگیزشی پرداخت میشوند و مصداق مزد و حقوق کارگر نیستند مثل حق اولاد، حق عائلهمندی، ایاب و ذهاب و حق مهدکودک که به شاغل صرفنظر از اینکه در زمان دریافت مشغول به کار بوده یا نه، پرداخت میشوند، معاف از مالیات هستند و به اینها مالیات تعلق نمیگیرد.مزایای به تبع شاغل که در تبصره ۳ماده ۳۶قانون کار آمده، به تبع انجام کار به کارگر پرداخت نمیشوند و بنابراین جزو مزد و حقوق کارگر نیستند.
وی گفت: بنابراین مزایای به تبع شغل که برای امور رفاهی و انگیزشی به شاغل پرداخت میشوند، مشمول مالیات نیستند و به موجب دادنامه ۹ مرداد ۱۴۰۳معافیت مالیاتی دارند و بر این اساس، نامهی شماره ۵۲۹۰مورخ ۲۳خرداد ۱۴۰۳سازمان امور مالیاتی که بدون توجه به این موارد، معافیت مالیاتی را فقط به مواردی مانند کمک هزینه مهد کودک، یارانه غذا، ایاب و ذهاب، کمک هزینه مسکن، کمک هزینه غذا و تلفن همراه محدود کرده بود، خارج از حدود اختیارات این سازمان –سازمان امور مالیاتی- تشخیص داده شده و طبیعتاً این نامه برای مراجع قضایی و اداری ملاک عمل نخواهد بود. اما در روزهای اخیر وزارت کار در نامهای به ادارات کل استانها، معافیت از مالیات مزایای حق شاغل کارگران را ابلاغ کرد.
این ابلاغیه براساس رای اخیر دیوان عدالت اداری تنظیم شده و مزایای حق شاغل مانند حق اولاد، حق عائلهمندی، عیدانه و کارانه را دربرمیگیرد.
با این حساب، بایستی حقوق مشمول مالیات کارگران بعد از کسر این مزایای معاف از مالیات محاسبه شود.
منبع:
تسنیم
